|
Bahar Yorgunlugu
|
24.03.2008 |
“Vurdu kalın parmaklar
yazı makinamın dişlerine.
Kâğıtta her harfi majüskülle dizilmiş
üç kelime var;
BAHAR
BAHAR
BAHAR...
ve ben
neden
bahar geldi de hâlâ
muşambası kopuk
kara bir koltuk
gibi oturmaktayım?”
İlkbahar... Heyecan, sevgi, coşkuya davet eder çoğu zaman. Hani
Nazım’ı da “Bir Bahar Yazısı” ile yerinden oynattığı gibi…
Baharın sonu yaprak dökümü ya da vedalaşmaya göndermedir. İlki ise
tazeliğe ve başlangıca… İlkbahar ile filizlenmiş yeniden doğuşun
hazzı da budur.
Hoş ve duygu doludur ilkbahar. Ama aynı zamanda sancılıdır. Aslında
hissedilen, yeniden doğuşun sancısıdır. Bu his, ruhsal ve bedensel
fonksiyonlar ile ilgilidir. Hani havadan nem kapmak deriz ya, işte
tam onun gibidir. Bahar yorgunluğu da esasen havanın artan neminden
ötürüdür.
Bahar
mevsiminde havadaki nem oranı yükselir. Bu, güneşin daha etkin
olması ve buharlaşmayı arttırmasından ötürüdür. Nem oranının
yükselmesi, havadaki elektrik yükünün de artması demektir. Elektrik
yükünde artış canlı ve cansız tüm doğaya yansır.
Elektrik yükü ve
nem artışı, doğa'nın her yerinde eş derecede değildir. Kırlarda daha
az, şehirlerde ise daha fazladır. Bu farklılık gürültü ve hava
kirliliğine bağlıdır. Kirlilikten uzak kırsal yörelerde yaşayanlar
nem ve yük artışının yarattığı sorunları daha hafif hissederler.
Şehirlerde yaşayanlar için durum o kadar parlak değildir.
Şehirlerin havasında fazladan elektrik yükü olduğu için burada
yaşayanlar daha duyarlıdırlar. Sonuç itibari ile bahar, şehirliyi
kırda yaşayandan daha çok çarpar.
Yorgunluk, en
sık kas ağrıları şeklinde dile getirilir. Bu ağrılar, dinlenince
geçer. Ağrı en sık ense, omuz ve sırt kaslarındadır.Ağrılar için
hemen ilaç kullanmak doğru değildir. Masaj ve gevşeme egzersizleri
çoğu kez iyi gelir.
“Başım ağrıyor, tepemde
sanki yük taşıyorum. İlgimi çekti, hep bu mevsimde oluyor.”
"Sabah bir türlü
uyanamıyorum. Sanki gözlerime bir ağırlık çökmüş, açamıyorum.”
"10 saat uyusam da kendimi yorgun hissediyorum. Yataktan adeta
sürünerek kalkıyorum."
"Belim ve ayaklarım ağrıyor. Sanki her tarafım tutulmuş gibi.
Adım atmakta bile
zorlanıyorum"
“Kafam sersem gibi,
zihnimi toparlayamıyorum.”
"Bahar geldi, mide
ağrım yine başladı. Gaz, şişkinlik eskiden de vardı ama şimdi daha
fazla.”
Depresyon
Depresyon, çok
defa karamsarlık ve küskünlüktür. Daha farklı şekilleri de olabilir
ama en çok böylesi görülür. Kendisine ve çevresine olan ilgisizlik
sorun olmaya başlar. Aslında bu bir anlamda ruhsal yorgunluğa işaret
eder. Bu duruma depresif yorgunluk da denir.
Depresyon
yorgunluğu, bahar mevsiminde daha da yoğunlaşır. Bazen ikisini
ayırmak çok güç olabilir. Bu karışık durum, psikiyatri konsültasyonu
ile çözülür.
Yorgunluklar
arasında “Kronik Yorgunluk Sendromu” diye adlandırdığımız bir
rahatsızlık daha vardır. Çok kez bu, bahar yorgunluğu ile
karışabilir. Ya da her ikisi iç içe olabilir. Bu ayrım, İç
Hastalıkları Uzmanı tarafından yapılır. Kronik yorgunluk sendromuna
yol açabilecek pek çok hastalık özel bir takım tetkikler gerektirir.
Vitamin ihtiyacı
Havadaki nem oranının artması vitamin ve minerallere olan
ihtiyacımızı da artırır. Bunların başında B, C vitaminleri ile
potasyum ve magnezyum mineralleri gelir. Yaş sebze ve meyveleri
yeterince tüketir isek bu gereksinimleri fazlasıyla sağlamış oluruz.
Bahar mevsimi, alkolü azaltın. Alkolün azı yarar çoğu
zarardır. Günde en az 2.5 litre kadar su için. Uykusuz kalmayın, en
az 7 saat uyumaya özen gösterin. Geceleri çay, kahve ve alkol
tüketmeyin.
Bahar yorgunluğunda eklem ağrıları tipiktir. Bu ağrılar bazen
romatizmayı taklit etse de yapılan tüm araştırmalar romatizma
aleyhine sonuçlanır. Kas ağrıları da bahar yorgunluğunda sık
görülür. En sık omuz ve boyun kasları etkilenir. Bu ağrıların
istirahat edince geçmesi karakteristiktir.
Uykusuzluk
Bahar mevsiminde ortaya çıkan geçici biyoritm bozukluğu
uyku ritmine de olumsuz bir şekilde yansır. Bu nedenle uykuya
dalamama ya da sık uyanma türünden yakınmalar dile getirilir. Yeni
bir güne yorgun başlamak demek, her şeye baştan teslim olmak
demektir. Gün içinde konsantrasyon azalır, zihinsel ve bedensel
performans düşer. Uykusuzluk, yorgunluk ve zihinsel durgunluk
arasında sürekli bir devinim vardır.
El, ayak ya da
bacakların yorgunluğundan kaynaklanan karıncalanma duygusu ise panik
ataklara neden olabilir.
Bahar yorgunluğu, kadınlarda erkeklerden daha sık görülür.
Bunun nedeni kadına özel periyodik hormon değişimleridir. Bu sebeple
adet düzensizlikleri ve tiroid hormon dalgalanmaları ortaya çıkar.
Hormonal dengesizlikler ruhsal davranışlara da olumsuz tesir
ederler.
Bahar rejimi
Yaza formda
girebilmek için bu mevsim pek çoğumuz diyet yapıyoruz. Ancak
dikkatli olmamız gerekiyor. Abartılmış bir diyetin bedeli çok acı
olabilir. Asla sıkıştırılmış ve hızlandırılmış bir diyet programı
uygulamayın. “Kısa sürede 10 kg” vaatlerine hiçbir zaman itibar
etmeyin. Dengeli ve ölçülü olmamız gereken bu mevsimde ölçüsüz
diyet, pek çok hastalığa davetiye çıkartmaktır.
Ne yapmalıyız?
*Kahveyi azaltın
* Uykusuz
kalmayın
* Bol su için
* Bol meyve tüketin
* Spor yapın
* Tuzu azaltın
Bahar Yorgunluğu Belirtileri
*Bitkinlik
*Baş ağrısı
*Kas ağrıları
*Uykusuzluk
*Sinirlilik
*Hazımsızlık
|