Ana SayfaTuncay FilizSağlıkLinklerKatılımcılarımızArşivİletişim

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ergenlik! Olgunluğa büyük adım   [ t f ]

   

 

     Ana rahmi gibi alaca karanlık ve öylesine sessiz bir mekandan aydınlığa çığlık attığımız o andan itibaren; yine öylesine çaresiz ve korunmaya muhtaç, ebeveynlerin kanatları arasına sığınmak zorundayız, ta ki olgunlaşıncaya dek... Yeme, içme, gelişme, doğrusu o ya; yaşamda kalabilme bağlamında.
Alemin göz kamaştıran, gürültülü ve üzüntülü yaşamında tükenmemek yada tüketilmemek için ana ve babaya olan gereksinim yadsınabilir mi hiç?... Bu kutsal birliktelik, çocukların olgunlaşarak hür ve bağımsız kimliklerini kazanmasına dek sürer gider.
Elbette son derece hassas ve özverili ilişkiler içinde.
Çocuklarımızın bedensel ve cinsel olgunlaşmasını sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmesi için, akıl ve bilgi dolu bir gözlem sürecinin gereği elbette tartışılmaz bir gerçek..
Aydınlanarak ve aydınlatarak, hurafelerden ve cehaletten arınmış bir akıl ile yürüyüp, paylaştıklarımız ile paylaşmadıklarımız arasındaki farkı kapatmak!..
İşte o zaman aklın ışığıyla güzelleşen yaşam, bir şenlik olur iletişim adına. Ergenlik olarak bilinen süreçte bu şenlik, cinsel kimliğini özgür ve bunalımsız ifade edebilen bir nesil sunar, insanlığın mutluluk ve barış yoluna
Ve böylece gelişme çağında, "delikanlılığa" isim babalığı yapan hormonların neden olduğu deli dalgalar, olgunluğun sakin denizine dönüşürler, akıl ve bilginin kurduğu dalga kıranların gücüyle.

Ergenlik nedir?
Ergenlik, çocuklarımızda gözleyebildiğimiz seks karakterlerinin başlangıcı ile cinsel gelişmenin tamamlanması arasında geçen süreyi içerir.
Bu süre bedensel gelişme, psikolojik ve sosyal olgunlaşmayı birlikte yansıtmaktadır. Halk dilinde buluğ çağı olarak da dile getirdiğimiz bu süre tamamlandığında erkeklerde sperm üretimi, kızlarda yumurtlama tam ve kusursuz olarak işlev kazanmış olur.
Kemik ve kas kitlesinde artış ile birlikte en hızlı büyüme de bu dönemde görülür. Sonunda kemik uçlarındaki kıkırdaklar kapanarak büyüme durur.
Tün bu olayları yöneten ve yönlendiren komuta merkezi beynimizdir. Beynimizin arka lopundan salgılanan hormonlar, seks ve fizik gelişme için gereken emirleri (uyarıları) kemik ve kasların yanı sıra cinsel organlara da vererek, ergenlik sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanmasını sağlarlar.
Emir'e uyan yumurtalıklar, rahim ve cinsel organlar büyür. Koltuk altı ve cinsel organlar çevresinde kıllanmalar bu süreç içinde tamamlar ve ergenlik dönemi sona ererek olgunluğa doğru ilk adımlar atılmış olur.

Kızlarda ergenlik bulguları
Ortalama 8 yaşlarında başlar.
Kızlarda ergenliğin ilk bulgusu memelerin gelişmesidir. Meme gelişmesi ortalama 4 yıl içerisinde tamamlanır. Meme gelişiminden 2-3 yıl sonra ilk adet başlar.
Memelerin gelişmesi yumurtalıklardan salgılanan Östrojen hormonu vasıtasıyla olur.
Böbrek üstü bezleri ve yine yumurtalıklardan salgılanan androjen hormonu vasıtasıyla da cinsel organ çevresinde ve koltuk altlarında kıllanma başlar.

Erkeklerde ergenlik bulguları
Ortalama 9 yaşlarında başlar.
Erkeklerde yumurtalıklar (testisler) ve cinsel organ'ın büyümesi ile koltuk altı ve cinsel organ çevresi kıllanmalar, ilk ergenlik bulgularıdır. Koltuk altı ve cinsel organ çevresindeki kıllanma, yumurtalıklardan ve böbrek üstü bezinden salgılanan ve androjen adı verilen bir hormonun etkisi iledir.
Yumurta boyutunun 2.5 cm'yi geçmesi, yumurtaların büyümeye başladığının işaretidir.

Erken ergenlik
Görebildiğimiz seks karakterlerinin erkeklerde 9, kızlarda 7 yaşından önce başlamasına erken ergenlik demekteyiz.
Erken ergenlik bir hastalık durumudur ve araştırılması gerekir.
Başlıca iki kusurla ortaya çıkar. Konu başında vurguladığımız gibi ya beyin hormonlarının erken salgılanması yada bundan bağımsız olarak yumurtalık ve böbrek üstü bezinden salgılanan hormonların aşırı söz konusudur.
Kız çocuklarında erkeklik hormonunun artışı erkeksi bir gelişime, erkek çocuklarında ise dişilik hormonunun artışı kız havasında bir gelişime neden olur. İlk başlarda büyüme ve gelişme hızı da artmıştır. Ancak başlangıçta yaşıtlarına göre uzun olmalarına karşın, kemik uçlarının erken kapanması sonucu, erişkin yaşlarda akranlarına göre daha kısa kalırlar.
Beyin hormonlarından kaynaklanan erken ergenliğin nedeni kızlarda henüz tam olarak açıklanamamıştır. Ancak erkek çocuklarında sıklıkla beyin-sinir hastalıklarına bağlı olduğu bilindiğinden, bu konuda araştırma ihmal edilmemelidir.
Her iki cinste de sebep olabilecek beyin, yumurtalık ve böbrek üstü bezlerine ait tümör ve hastalıklar söz konusu olabilir.
Nadiren ailesel geçişler de söz konusu olabilir.

Gecikmiş ergenlik
Adı üzerinde ergenliğin gecikmesi olan bu durumda, izlenmesi gereken seks karakterleri olgunlaşmamıştır.
Ergenlik için kızlarda 13, erkeklerde 14 yaş sınır olarak kabul edilir. Bu yaşların geçilmesine rağmen cinsel olgunlaşma belirtileri yoktur.
Gecikmiş ergenlik de erken ergenlik gibi bir hastalık durumudur ve araştırılması gerekir.
Erkeklerde kızlardan daha sık görülmektedir.
Oldukça geniş nedenleri olabilir. Bu nedenle ciddi bir soruşturma ve tetkik gerekebilir. Bir başka deyişle yalnızca hormonal nedenler değil olası nörolojik ve kalıtımsal hastalıklar da göz ardı edilmemelidir.

Gecikmiş ergenlik nedenleri
* Büyüme hormonu eksikliği
* Beslenme yetersizliği
* Aşırı fiziksel yorgunluk
* Şeker hastalığı
* Hipotirodi (Tiroid hormon eksikliği)
* Uzun süren böbrek, kalp ve akciğer hastalıkları
* Ailesel hastalıklar
* Beyin tümörleri
* Kafa travmaları
* İlaçlar (kolşisin)

Erken ergenlik nedenleri
* Beyin tümörleri
* Beyin apse, kist ve enfeksiyonları
* Kızlarda yumurtalık kist ve tümörleri
* Böbrek üstü bezi tümörleri
* Hipotiroidi (Tiroid hormon eksikliği)
* Tedavi amacıyla kullanılan seks hormonları

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır.Dr Tuncay Filiz 2000