|
Bakteriler ve onların neden olduğu hastalıkların,
gelişmişliğe karşın azaldıkları hatta yok olmaya yüz
tuttukları, yaşadığımız küresel gerçek. Ancak,
gelişme eşit ve adil değil ki dünyanın her yerinde
bu, böyle süre gitsin.
Bizim G’ler dün 6 idi,
bugün 8 oldu.
Ya A’lar? Yani açlar...
O’nlar 10 iken 36 oldu. G8=A36…İşte
yaşadığımız çağa mühür olan semboller. Acı ama
gerçek denklem. İşte bu nedenle naif değil, modele
uygun dile gelmeli her söylem:
Yoksullar daha
yoksullaşırken, zenginler servetlerine servet
katıyorlar!
Birleşmiş Milletler Gelişme programı’nın Haziran
ayında yayınladığı rapora göre, 2015 yılına kadar
yalnızca Afrika’da 5 milyon bebek yaşamını
yitirecek! Ve şimdi yaşadığımız her dakika, açlık
yüzünden 12 çocuk ölüyor. Henüz 5 yaşına bile
ulaşamadan… Nerede yoksulluk, orada yoksunluk.
Nerede cehalet, orada sefalet. Nerede açlık, orada
hastalık. Savaş da orada, bombalar da orada.
Mikroplar da orada, mikropluk da orada.
Oysa:
“Ekmek büyük insanlıktan başka
herkese yeter
pirinç de öyle
şeker de öyle
kumaş da öyle
kitap da öyle…”
Yoksulluğun ve
sefaletin olduğu her yerde, mikrobik hastalıklar da
o denli yaygındır. Basit gibi görünen ve gösterilen,
ama son derece yaygın olan HP için de bu
böyle.
HP, Helicobacter Pylori
adı verilen ve midemizde iltihaptan ülsere, hatta
kansere bile neden olabilen bakterinin kısaltılmış
ifadesidir.
İnsanda hastalığa neden
olan helicobakteri hastalıklarının hemen tamamından
HP sorumludur. Yalnızca midemizi döşeyen hücrelere
tutunabildiklerinden, hastalıklarını da bu
organımızda oluştururlar. Bu, hepimizin ülser, tıbbi
edebiyatın ise peptik ülser diye tanımladığı
hastalığa neden olur.
Dünya nüfusunun
yarısından fazlası HP’nin oluşturduğu hastalığı
taşımaktadır. Geri kalmış ya da gelişmekte olan
ülkelerde bu oran %90’lara kadar yükselirken,
gelişmiş ülkelerde görülme sıklığı hızla
azalmaktadır. Ülkemizde %80 görülmektedir. Elbette
ekonomik ve sosyal yaşam standartlarında düşüklük,
alt yapı yetersizliği ve çevre kirliliği buna neden
olan en önemli etkenlerdir.
HP ile hastalık, bir
yoksulluk ölçütü desek, hiç de abartmış olmayız. Bu
anlamda çocuklarımızın korunması büyük bir önem
taşımaktadır. Eğer gerekli önlemler alınmaz ise 8
yaşından sonra hastalık müzminleşebilir. Erişkinler,
HP’ye karşı daha dirençlidirler.
On iki parmak ülseri
olarak da bildiğimiz duodenal ülserlerin %95’inde HP
bulunur.
Bu nedenle tedavi
edilmesi şarttır.
İnsandan insana
bulaşıyor
İnsandan insana ağız ve
dışkı yoluyla bulaşır. Bu bulaşma şekli, yeme-içme
ve tuvalet temizliğinde son derece dikkatli olmamızı
gerektirir. Her yemek öncesi ve sonrası ellerimizi
bol sabunlu su ile yıkamalıyız. Aynı şekilde tuvalet
ihtiyacımızı giderdikten sonra ellerimiz yıkamak,
sosyal ve vicdani bir görevimiz olmalıdır.
Mideye ulaşan bakteri,
midemizde aşırı derecede asit salgılanmasına neden
olur. Aşırı asit salgısı ise Peptik Ülser
diye tanımladığımız hastalığın esas nedenidir. Önlem
alınmaz ise, müzminleşmiş bir gastrit süreci başlar.
Ülser nedeni
HP ile hastalanmış
kişilerin hepsinde değil ama %20 sinde ülser
gelişir. Bin kişiden birinde ise mide kanseri
gelişebileceği bilinmektedir.
Ülser ağrısı, karın üst
yarısında sıklıkla kemirici vasıfta bir ağrıdır.
Bulantı, kusma ve özellikle gece uyandıran ağrılar;
ülseri düşündüren başlıca yakınmalardır.
Hepimizin yaşam boyunca
ülser geçirme riski, %5 ile %10 arasıdır.
HP tanısı, dışkıda HP
taraması ve kanda bu bakteriye karşı oluşan
antikorların gösterilmesi ile konur.
HP teşhisinde
Üre-soluk testi, değerli testlerden biridir.
Ancak bu test yapılmadan 6 hafta öncesi hiçbir
antibiyotik ve mide ilacı kullanılmamalıdır. Aksi
takdirde yalancı negatif sonuçlar verebilir.
Endoskopi ile midenin
görüntülenmesi anında en az 4 biyopsi örneği alarak,
bu örneklerde HP’nin gösterilmesi değerli bir tanı
yöntemidir.
Tedavi kararı,
hasta-hekim işbirliği ve tercihleri ile alınır.
HP’yi yok etmede üçlü
tedavi yöntemi en tercih edilen ve başarı şansı
yüksek bir tedavidir. Buna göre 2 antibiyotik ile 1
asit salgısını azaltan ya da durduran ilacı birlikte
kullanırız. Böyle bir tedavinin başarı şansı %90 dan
fazladır.
Ülkemizde HP görülme
sıklığı %80’ler den fazladır. Bu oran, mide kanseri
görülme riskini de katlamaktadır. Bu nedenle, alt
yapı ve çevre temizliğine gösterilmesi gereken önem,
yadsınmazdır.
Ülser
nedenleri
*Üzüntü ve depresyon
*Sigara kullanımı
*Alkol ve kahve
tüketimi
*Aspirin ve romatizma
ilaçları
Ülser
tehlikeleri
*Kanama
*Delinme
*Tıkanma
Endoskopi
nedir?
İnce, ışıklı bir kablo
vasıtası ile mide ve oniki parmak bağırsağını
incelemeye yarayan bir yöntemdir. Sakinleştirici
bazı ilaçların verilmesi ile yapılan ön hazırlıklar
sonucu, günümüzde son derece rahat ve güvenli bir
girişim halini almıştır. Hiçbir ağrı ve rahatsızlık
hissi vermeden alınan biyopsi, ülser ve kanser
tanılarında büyük değer taşır. |