|
Bizi
benzerimizden ayıran en temel ruhsal özelliklerimizden
biri sağduyu!
Kendine güveni, kendine ve çevresine olan duyarlılığı
sükunet içerisinde dile getirmeyi ifade eden bir erdem.
Öyle ki eksikliği yalnız sosyal yaşamda değil ruh-beden
sağlığında da onarımı zor sarsıntılarla doğrudan
ilintili Çabuk öfkelenmek! Dinlemeye ve izleme-ye
tahammülsüzlük göstermek!
Hata ve zaaflara hoşgörülü olmayıp acımasızca
eleştirmek!
Hem kendini hem çevresini negatif bir ortamın içine
sokup da mutsuzluğun resmini çizmek!
Değer mi hiç?
Aklımızı sevgiyle örüp hoşgörünün kapılarını bize
açan sağduyu gibi insana özgü bir erdem var iken,"Bir
ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine"
barış içinde yaşamak var iken gerçekten değer mi?Elbette
önce kendi içinde barış!
Kendinle barış olacak ki kendine hakim olabilesin.Önce
kendini denetleyeceksin ki çevreni de denetleme hakkına
sahip olabilesin. Boşuna mı seslenmişler binlerce yıl
ötesinden bilgeler "Kendini Bil" diye.
Olmazsa ne olur?
Olmazsa sağduyu veda eder, ona kucak açana gider ve hiç
de sevimli olmayan bir hal gelir başa:
İritabl duygu durum
İritabl hal tıbbi terminolojide
kolayca sinirlenen ve en küçük kışkırtmalara dahi
öfkeyle tepki gösteren bir durum olarak tanımlanır.
Bir anlamda huzursuzluğu tanımlar. Endişeden depresyon
ve panik ataklara kadar çok kompleks psikolojik
durumlarla birlikte ya da tamamen bunların dışında
olabilir.
Duygu boşlukta değil bedendedir. Yani sinir
sistemimizdedir. Hal böyle olunca huzursuzluk da elbette
sinir ihtiva eden tüm organ ve dokulara yansıyacaktır.
Bu huzursuzluktan payını alan organlarda başıbozuk
eylemlerini icra etmeye başlayacaklardır. En başta
olağanüstü zengin sinir ağları ile donanmış sindirim
sistemi kendi "duygu durumunu" seyrek görülmeyen ve
güncel bir barsak sendromu
ile sunacaktır bize:
"Zaman ve mekan dinlemeksizin ortaya çıkan kramp gibi
karın ağrıları, kimi zaman dayanılmaz bir kabızlık kimi
zaman da usandırıcı bir diyare
Karında şişkinlik,gerginlik ve tanımlayamadığı bir
sıkıntı..
Sürekli bir yellenme ya da geğirme hissi
Çare diye kullandığı barsak ilacının kimi zamanlar çok
olumlu etki yaparken kimi zaman hiçbir olumlu etki
yapmaması
Sindirim sisteminin bozulmuş duygu ve hareketlerini
ifade eden bu tür yakınmalar
İritabl barsak sendromu olan hastaların büyük
çoğunluğunda mevcuttur.İritabl barsak sendromu günümüz
dünyasında halen % 12 gibi bir oranda
görülmektedir.Kadınlarda erkeklerden daha fazla
görüldüğü bildirilmektedir. Çocuk yaşlarda da görülen bu
hastalık öldürücü olmayıp değindiğimiz yakınmalardan
dolayı yaşam kalitesini bozduğu için tanı ve tedavide
önem taşımaktadır.
Yeni gelişmeler
Bu hastalığın tedavisi üzerine son zamanlarda iki önemli
çalışma yürütülmektedir:
Yeni keşfedilen barsak hormonlarının tedaviye eklenmesi
ile iyi sonuçlar alınabileceği ümit edilmektedir.
Ayrıca barsak ortamındaki bakteri dengelerini
değiştirici antibiotik kökenli tedavi çalışmalarında da
yüz güldürücü sonuçlar alınmaya başlanmıştır.
Nasıl teşhis edilir?
Öncelikle söz konusu yakınmaları ciddiye alan tam ve
sistemik bir muayeneden geçmek gerekir.
Sindirim sisteminde olması muhtemel tüm riskli
hastalıklardan uzaklaştıracak analizler yapılır:
* Tam kan sayımı
* Sindirim sistemi fonksiyonlarını yansıtacak laboratuar
tetkikleri(karaciğer ve pankreas enzimleri)
* Dışkı analizi
* Radyolojik ve gereğinde endoskopik tetkikler
* Gereğinde tümör belirteçleri olarak adlandırılan kan
analizleri
* Herhangi bir hastalık nedeniyle kullanılan ve sindirim
sistemine olumsuz etki yapması muhtemel olan tüm
ilaçları gözden geçirilir.
Bu muayene sonuçlarıyla birlikte zayıflama,ateş,genel
durum kötüleşmesi söz konusu değilse tüm hastalık
olasılıkları dışlandıktan sonra,ailesel yatkınlık ve
psikososyal durumu da göz önüne alınarak kesin tanı
konur.
Belirtileri
Öncelikle barsaklara ait belirtiler ön
plandadır:
Müzmin bir kabızlık. Bundan kurtulmak için değişik,
kendince ya da öneriyle ilaç dışı yöntemler denenmiştir.
En sık da tehlikeli olabileceği konusunda ısrarla
uyardığımız sinameki otu gibi... Giderek etkisiz
kaldıkları için aldıkları müshil ilaçlarının sayısını
abartanlar da az değildir.
Hastalığın ilerleyen devrelerinde ishal de ortaya çıkar.
Kabızlık ve ishal dönemleri sıkıntılı bir şekilde
birbirini takip eder.
Dışkılama sonrası tam olarak boşalamadığı duygusu sık
dile getirilen bir yakınmadır.
Karın ağrıları ciddi kramplar şeklide ortaya çıkabilir.
Bazılarında da sürekli bir sıkıntı şeklinde tanımlanır.
Karında gaz, gerginlik ve şişkinlik sürekli bir
yakınmadır. Denenmemiş gaz giderici ilaç hemen yok
gibidir.Bu ilaçların etkileri de günü gününe
uymamaktadır.
Kendini yorgun hissetme, işine ve olan bitenlere tam
konsantre olamama, keyifsizlik ve ruhsal gerginlik
barsak yakınmalarına eşlik edebilen diğer belirtilerdir.
Nelere dikkat etmek
gerekir?
Herkesin kendine özel hassasiyetini bildiği yiyecek ve
içecek grupları vardır. Öncelikle bu özel duyarlılık
yaratan gıda maddelerinden uzak kalmak gerekir.
Kafein içeren gıda ve içecekler barsakları
uyarıcıdır,bunların tüketimini en aza indirmek
yararlıdır.
Gaz ve şişkinlik yakınması olanlarda fasulye, nohut,
karnabahar ve lahanadan kaçınmak gerekir.
Günlük beslenmede yağ tüketimini azaltarak barsak
uyarılarını azaltmak mümkündür.
Diyare durumu olanlar fazla miktarda meyve tüketiyor
olabilirler ki bu durumda meyveleri azaltmak yada kesmek
gerekebilir.
Lif içeren gıda tamamlayıcıları yada posalı gıdalar
kabızlığı olanlarda olumlu etki yapabilirler ancak gaz
ve şişkinlik yakınmalarına da yol açabilirler.
Sıkıntıların körükleyen yada tetikleyen psikososyal
faktörleri tespit etmek ve onları yenmeye çalışmak.Bu
konuda gerekirse bir psikiyatrist desteği almak
Nasıl tedavi edilir?
Kabızlığı önlemek için selülozlu ve posalı gıdalar diye
tanımladığımız sebze ve meyveleri öncelikle tercih
etmeliyiz.
5 günden fazla süren kabızlıklarda doktorunuzun
önereceği barsak akışını kolaylaştırıcı laksatif (dışkı
söktürücü) ilaçlar kullanılır. Barsak hareketlerini
arttıran laksatif ilaçlar tercih edilmez.
Diyare durumlarında Loperamid türü ilaçlar en sık tercih
edilenidir.
Ağrı kesici olarak doktorunuzun sizin durumunuza uygun
olarak önereceği spazm çözücü ilaçlardan biri
kullanılır.
Ruhsal sıkıntıların baskın olup da tek başına
aşılamadığı durumlarda depresyon karşıtı ilaçlar doktor
önerisi ve gözetiminde kullanılır.
|