|
Sistit
Temizlik ile Önlenir
|
|
Nicelik, niteliğe dönüşür. Hayatın her alanında bu böyledir. Canlı,
cansız olan tüm doğada ve sağlıkta olduğu gibi, hastalıkta da öyle.
Doğru adımlar adına, bu dönüşümün izlerini sürmeyi tercih eden,
somuta tutsak olmayandır. Böylesine bir iz sürme, ezmeyenin
erdemini, ezilmeyenin onurunu kazandırır sahibine. Misal, güncelde
paylaşılan: Üslubu beyan, ayniyle insan!..
Bir bakterinin hastalığa neden oluşuna dair izleri sürmek de buna
benzer. Hastalık yapamayacak sayıda (nicelik) bir bakteri topluluğu
masum şaklabanlıklar sergilerken, belli bir sayıya ulaştığında tüm
masumiyetini bir kenara iterek canavar kesilir. Sistit adını
verdiğimiz hastalığa neden olan E.Koli adlı bakteri grubu, işte
aynen böyle davranır. Sayıca çoğalma fırsatını yakaladığı anda,
idrar kesemize saldırarak hastalığa neden olur, yani nicelik
niteliğe dönüşür.
“Sık idrara çıkıyorum. İdrar yaparken
yanma, sızlama oluyor. Öyle ki bazen dayanamayacağımı zannediyorum.”
“İdrarımı yaparken yanma neyse, ama bir
de şu kasıklarıma vuran ağrılar olmasa… bu beni çok tedirgin
ediyor.”
“İdrarım kötü kokuyor! Son birkaç
haftadan beri kendimi halsiz ve yorgun hissediyorum. Arada sırada
ateşim de yükseliyor.”
Mesane ya da idrar kesesi iltihabı olarak bildiğimiz ve tıp
edebiyatında sistit olarak adlandırılan hastalığa dair
başlıca yakınmalardır bunlar. En sık dile getirilen yakınma, idrar
yaparken yanma ve sızlama duygusudur. Ateş nadiren görülür. Ateşin
varlığı, daha dikkatli olmayı gerektirir. Çünkü sistit ile birlikte
bir böbrek ya da yumurtalık enfeksiyonu da söz konusu olabilir.
Cinsel birleşme esnasında ağrı söz konusu olabilir. İlerlemiş ve
tedavi edilmemiş durumlarda halsizlik, yorgunluk gibi uzamış
enfeksiyon hastalıklarına özgün yakınmalar dile gelebilir.
Biz sistiti “basit enfeksiyon hastalığı” olarak da
tanımlarız. Basitlikten kasıt, bakterilerden başka hiçbir nedene
bağlı olmadan ortaya çıkmasıdır.
Ancak, bu tanım erkeklerde görülen sistitleri kapsamaz. Neticede
sistit; “kadınlarda sık ama basit, erkeklerde seyrek ama ciddi
bir hastalıktır” diyebiliriz.
Bedenimizin en hassas bölgelerinden biri de apış arası olarak
bildiğimiz bölgedir. Normal koşullarda vücudumuzun her tarafında
mevcut olan bakteriler, burada da mevcuttur. Hatta daha sık olarak.
Bu bakteriler, arada sırada ayaklanarak mesaneye geçseler de idrar
yoluyla dışarı atılırlar. Böylelikle idrar kesemizde barınamazlar.
Kıssadan hisse: idrar tutma alışkanlığının ne kadar zararlı olduğunu
unutmayınız, böyle bir alışkanlık varsa hemen terk ediniz! Ancak,
mesaneye ulaşan bakteriler idrar ile atılamaz ve sayıca hastalık
yapabilecek bir düzeye ulaşırlarsa, sistite neden olurlar.
Cinsel ilişkinde tedbirli ol!
İdrar tutma alışkanlığı’nın yanı sıra apış arası temizliğinin
yeterince yapılmayışı, cinsel ilişki ve menapoz, diğer sistit
nedenleridir. Cinsel aktivite, söz konusu bakterilerin idrar
kesesine taşınmasını kolaylaştırır. Bu nedenle hastalık, cinsel
aktif kadınlarda daha sıktır. Benzer şekilde “Balayı Sisiti”
de zifaf gecesinin bir bedeli olabilir. Cinsel ilişkiden hemen sonra
idrarınızı yapınız! Böyle bir alışkanlık, sizi sistite karşı büyük
ölçüde koruyacaktır.
Sistit, kadınlarda erkeklerden daha fazla görülmektedir.
Yaşamlarının herhangi bir döneminde her beş kadından biri, en az bir
kez sistit olmaktadır. Erkeklerde daha az görülmesi, üreme
organlarının anatomik yapısından ötürüdür. Bir başka deyişle,
kadınlarda idrar kanalı, erkeklerden daha kısa olduğu için,
kadınlarda daha sık görülür. Böylece bakteriler, idrar kesesine daha
kısa bir sürede ulaşma şanslarını kullanırlar.
Sistite neden olan bakterinin adı E.Koli’dir. Normal
koşullarda barsaklarımızda hiçbir hastalığa neden olmadan var
oluşlarını devam ettirirler.
Erkeklerde görülen sistit, kadınlar için bahsettiğimiz bulaşma
yolunu izlemez. Çok kez neden, büyüyen bir prostat’ın mesaneye
yaptığı baskıdır. Bu büyüme prostata ait bir iltihap ya da başka
nedenler olabilir. İşte bu nedenle basit bir enfeksiyon olarak
tanımlanamaz, önem verilir. Erkeklerde her sistit, ileri tetkik
gerektirir.
Sistit, akut yani ani ve yeni başlamış bir hastalık görüntüsü verir.
Eğer üzerine gidilmez ve tedavi edilmez ise kronik yani uzun süren
bir hastalığa dönüşebilir. Bu nedenle tedavisine hemen
başlanmalıdır. Eğer tedavi edilmezse bu iltihap, daha yukarılara,
böbreklerimize kadar yayılabilir ve son derece ciddi böbrek
iltihaplanmalarına neden olabilir.
Uygun bir antibiyotik ile 24 saat içinde hastalığı kontrol altına
almak mümkündür. Bazı ender durumlarda tedaviye dirençli bakteriler
söz konusu olabilir ki, böyle durumlarda kültür antibiogram
isteyerek, bunun sonucuna göre ilaç öneririz.
Yakınmalar ve hastalığın ortaya çıkış öyküsü, sistit tanısının
kolayca konulmasını sağlar. Nadir durumlarda, sistit görünümü veren
başka hastalıklardan kuşku duyarsak, daha ileri tetkikler isteriz.
Sistit belirtileri
*İdrar yaparken yanma, sızlama
*Sık idrara çıkma
*Kasık ağrıları
Kimler risk altındadır ?
*Uygun temizlik yapmayanlar
*İdrar sondası taşıyanlar
*Şeker hastaları
*Hamileler
*Menapoza
girenler
*Yaşlılar
*Felçliler
Nasıl korunalım?
*Tuvaletten sonra önden arkaya silinin
*İdrarınızı tutmayın
*Cinsel ilişkiden sonra idrarınızı yapın
*İç çamaşırınızı her gün değiştirin
*Naylon ve sıkı iç çamaşırı kullanmayın
*Bol su için
|